Het probleem dat niemand oploste
De conventionele chipindustrie heeft alles op orde. Er zijn machines om chips te fabriceren én diagnostische tools om tussentijds te controleren of alles klopt. Zonder die controles zou de opbrengst van chips rond de veertig procent liggen in plaats van de huidige tachtig procent.
Voor kwantumchips bestaat dat tweede deel nog niet. “Je kunt een gewone inspectietool niet gebruiken voor een kwantumchip. Dan zie je van alles, maar niet de defecten die er daadwerkelijk toe doen.” Legt Johannes uit.
Het gevolg is dat de productie-opbrengst van kwantumchips nu ergens tussen de tien en twintig procent ligt. De chips kosten miljoenen per stuk en soms verkoopt een fabrikant er maar één per maand.
Van universiteit naar bedrijf
Het verhaal van QuantaMap begint aan de overkant hun huidige kantoor in BioPartner 4, in de laboratoria van de Universiteit Leiden.
Johannes en zijn co-founders Kaveh Lahabi en Milan Allan ontwikkelden daar een meettechnologie die unieke beelden maakt van kwantumchips bij bijna het absolute nulpunt. Op een gegeven moment realiseerden ze zich: dit is niet alleen interessant voor de wetenschap.
“We zijn echt een klassieke spin-off. We commercialiseren technologie die grotendeels hier is ontwikkeld, letterlijk aan de overkant van de straat.”
Het besluit om te ondernemen viel niet van de ene op de andere dag. Bijna een jaar werkten ze in de avonduren aan het businessplan, grotendeels als bijproject. Pas toen de eerste financiering rond was, zegde Johannes zijn baan op.
PLNT als startpunt
Voordat QuantaMap echt van de grond kwam, zochten Kaveh en Milan houvast. Die vonden ze via het Venture Academy-programma van PLNT.
“Ik wist helemaal niets van het opstarten van een bedrijf als academicus. Het was een crashcursus in de basis. Nu voelen die dingen vanzelfsprekend aan, maar op dat moment voelden we ons compleet verloren.” Aldus Kaveh.
Bij Venture Academy leerde het team over financieringsmogelijkheden, wat investeerders zoeken en hoe je een pitch opbouwt. Maar minstens zo waardevol was de community eromheen.
“Het was fijn dat je sprak met andere mensen in dezelfde fase. We konden elkaar helpen en dingen samen uitzoeken.”
Het netwerk dat bij PLNT werd opgebouwd bleek later ook concreet zijn vruchten af te werpen. Iemand van PLNT bracht Kaveh in contact met een medefounder van een andere kwantumstartup, die hem vervolgens in contact bracht met de juiste mensen bij QDNL.
“Dat contact hielp ons aan onze eerste financieringsronde en onze eerste lening. Zonder die introductie had ons pad er heel anders uitgezien.”
Honderd keer pitchen
De grootste uitdaging in de beginfase was uitvinden wat het bedrijf nu eigenlijk waard is voor anderen.
“Je moet binnen andere organisaties precies die persoon vinden die de techniek begrijpt én hoog genoeg zit om een aankoopbeslissing te nemen.”
Het team deed uiteindelijk zo’n honderd pitches voordat ze echt bruikbare feedback kregen. Sommige mensen waren gewoon beleefd, en dat hielp niet.
“Als iemand je vertelt dat het nutteloos voor hen is, is dat in het begin moeilijk. Maar het helpt je uiteindelijk veel meer.”
Hardware brengt ook zijn eigen vertragingen mee. De levertijd voor een cryostaat, de koelmachine die ze nodig hebben, bedraagt een half jaar. Meer geld uitgeven helpt daar niet bij.
Groeien in Leiden
QuantaMap begon in de labs van de Universiteit Leiden. Essentieel in de beginfase, maar al snel te krap voor een groeiend bedrijf.
Nu zit het team in een BioPartner 4 midden in het Leiden Bio Science Park, onderdeel van het bredere ecosysteem waar ook PLNT deel van uitmaakt. Leiden werkt momenteel aan 8 van de 10 sleuteltechnologieën die aangewezen zijn door Europa. Key Region Leiden maakt deze sleuteltechnologieën zichtbaar en zorgt dat partijen binnen het ecosysteem elkaar weten te vinden. Kwantum is een van de sleuteltechnologieën,waar QuantaMap dus dagelijks aan werkt.
Ook andere steden zijn goed te bereiken, zo werkt QuantaMap actief samen met partners als QuantWare, TNO en VSSL, vrijwel allemaal gevestigd in Delft.
“Delft is twintig minuten. Het is eigenlijk gewoon dezelfde stad. In Duitsland, waar ik vandaan kom, is de volgende stad al snel twee uur rijden.” Aldus Johannes.
Die nabijheid zorgt voor een cultuur van openheid. Bedrijven in de kwantumsector kennen elkaar, zien elkaar niet als concurrenten en helpen elkaar actief, ook met de minder glamoureuze zaken.
“Als ik een gespecialiseerde IE-advocaat nodig heb, bel ik een paar andere founders en vraag wie zij aanraden. Dat is heel andere informatie dan een ‘goed advocatenkantoor’ in het algemeen.”
Wat niemand eerder zag
De beelden die QuantaMap produceert zijn uniek. Ze meten bij één Kelvin en laten zien hoe magnetische velden zich gedragen en hoe elektrische stromen om defecten heen kronkelen.
“Dit heeft niemand eerder gezien. We laten een klant iets zien en dan blijkt hij plotseling een verklaring te hebben voor iets waar hij al jaren mee puzzelde.”
“Ze zagen altijd een afwijkend signaal maar wisten nooit waarom. Wij maakten het zichtbaar. “En daar betaalden ze ons graag voor.”
De droom
Over vijf jaar wil QuantaMap de vanzelfsprekende keuze zijn voor diagnostiek van kwantumchips. Een positie vergelijkbaar met wat ASML is voor de traditionele chipindustrie.
De uiteindelijke ambitie gaat verder dan marktaandeel.
“Ons instrument moet uiteindelijk in elke kwantum chipfabriek ter wereld staan.”
Zijn advies aan andere onderzoekers met een kwantum idee is simpel: begin gewoon.
“Nederland is een goede plek om te starten, er is kapitaal beschikbaar. En praat met mensen die het al eens hebben gedaan, want vrijwel iedereen is bereid zijn ervaringen te delen.”
Dit interview is geschreven in samenwerking met Key Region Leiden.
